OBRASCOl.VlPLETASât'Ie~~POÉlVIADIlVIACAUFUNDAÇÃOJVlACAU1996
POÉJVIADIJVIACAU
EditorFundaçãoMacau(Apartado3052,Macau)AutorJosédosSantosFerreiraTítulooriginalPoémadiMacauDirecçãodaediçãoJoséSilveiraMachadoComposiçãoeacabamentoEditora"Mar-Oceano"ImpressãoecabamentoTipografiaWelfare,MacauMacau,Outubrode1996Tiragem1000exemplaresISBN:972-8147-96-1
pC>É1v'.l.A.C>[rv:r.A.e::.A.uNOTADOEDITORConstituiestevolumeoquartodasobrascompletasdeJosédosSantosFerreira-Adé-queaFundaçãoMacauestáaeditar,eosegundodasériedePoesia.Emprosaforampublicados"Escandinávia-RegiãodeEncantosMil"-crónicasemportuguês-e"PapiaçámdiMacau",em"patuá",ondeforamreunidaspeçasdeteatro,umanovelaeoutrasestóriasetextosdiversos,alémdeum"EpítomedeGramáticaComparada"eumpequeno"Vocabulário".Noprimeirovolumedasériedepoesia,intitulado"MacaudiTempoAntigo",deu-seprimazia,devidamenteseleccionadoseesquematizadosporasssuntos,aospoemasqueAdédedicouaPortugaleaestasuaterradeMacau,queeletantoamou.Aísefaladasfestividadestãocaracterísticasdovivermacaense,defigurastípicasqueeleconheceunasuamocidade,dasaborosa,exóticaeexcitanteculináriamacaense,edeoutrosusosecostumesdeMacauantiga,traduzidosemestóriasondeohumor,asátiracortanteeacríticamordazlhesdãoumacoloraçãopeculiare"chistosa".Estesegundovolumedepoesiaéenquadradoporassuntosmaiscircunspectos,comrelevânciaparaoreligioso.NapoesiadeSantosFerreirapodem-sedestacartrêsvertentesqueelecultivouequeimprimiramaosseusversosumalinhaconstantedepensamentoedeestrutura:oamoraPortugaleaMacau,umprofundosentimentoreligiosoeumavincadaveiahumorística.Aprimeira,comosedisse,serviudepanodefundoa"MacaudiTempoAntigo",eaterceiraseráevidenciadanoterceirovolume"MacauSãAssi".Daíquenestevolumetenhamsidoincluídostodosospoemasdecarácterreligioso,comrealceparaavastaproduçãosobretemasdeNatal,poisdurantealgunsanosescreveu,publicou-aexpensaspróprias-eofereceuaosamigos,pquenoslivrinhoscontendoexclusivamentepoemasetextosemprosadedicadosaoNatal,cujasfestividadeserammuitocarasaosmacaenses,queascelebravamcomfervorreligiosoeemalegresreuniõesfamiliaresedeamigos,àvoltademesasricasemiguariasedocesprópriosdaépoca,abundânciadevinhosesuculentospratosdeviandas.ApropósitodosvelhosusosecostumesmacaenseséopróprioAdéqueseinterroga:"Semoecododoceesubtil"papiácristám"easdelíciasdaculináriamacaense;semastradicionaisfestividadeseoutrascelebraçõesdetodososanos,que,apoucoepouco,vãodesaparecendodocalendário;eseacontecerquevenhaaesmorecerafécristãdosmacaenses,tãoarreigadaoutrora,qualherançatransmitidadegeraçãoemgeração;esemaisnãosefizernosentidodemanterbemacesaachamadoamor-pátrio,quesenota,porvezes,umpoucoafrouxadonosnossosdias,então,oquerestarádeMacau?".Ecomcertamágoaafirma:"Asgeraçõesvindourasosaberão;enósjáaquinãoestaremosparalhesresponder".AntónioRodriguesJúniorPresidentedoConselhodeGestãodaFundaçãoMacau
----------------------PC>ÉJVJ:.A..:OIlv1:.A..C::.A.UDUASPALAVRASEstelivrofala-nosdumaterraedumpovo,ambosmuitochegadosaonossocoração.Aterraéapequenina,bonitaequeridaMacau.Opovoéasuaboagente,oinsignepovomacaense,aqueleque,aolongodemaisdequatroséculos,degeraçãoemgeração,comdesvelo,orgulhoefirmeza,sempredeixoubemrealçadaavontadeirredutíveldeseconservarportuguêsetudofezporhonrareengrandecerPortugal,suaPátria.TerraporDeusmilvezesabençoada,nobreefidelíssimafilhadePortugal,Macauserásemprequeridaebendita,quaisquerquesejamasideologiasquenorteiemoempenhoeoscaprichosdoshomens.Nãoterá,porcerto,sidoemvãoqueDeusfezdelaofulcrodeirradiaçãodafécristã,iluminando-lheasportasporondesairamosdenodadosevangelizadoresquepalmilharamterrasinóspitasembuscadealmasesquecidasnatrevaesequiosasdeluz.PodeMacaualgumdia,mergulhadaemtristezaprofunda,sentirnecessidadedechorarapenadeseverdestituídadaglóriadecontinuarachamar-seCidadedoSantoNomedeDeus.MasbenditaseráMacausempre,peranteDeuseaosolhosdetodosaquelesparaquem,comonós,elafoiberçocarinhoso;daquelesaquemnuncahesitouemoferecerguaridaepão,nuncadeixoudeproporcionarambientedepazediasfelizesedeenvolveramorosamentenoenlevodoseuabraçoquenteehumano.Tenadesonhosdanossainfânciadespreocupada,Macau,todaelabondadeebeleza,éoorgulhodetantasetãonobresgeraçõesdelealíssimosmacaenses,todaavidaciososdasuanacionalidadeportuguesa.DizercoisasnodialectoantigodestagreiprivilegiadadecontinuarMacau,dignificandoPortugal,eexaltarPortugal,amandoMacau,leva-nosaamaraindamaisestasantateuinha.Cadapoemaquelhededicamos,cadahistóriacontadanessefascinantelinguajardegentesimplesécomootocardesaudosasrecordaçõesdopassado,dorevivescerdosdiasemqueMacauenóséramosfelizes,apesardepequeninos,apesardepobrezinhos.Diversosseriamosfactoresqueinfluíramnoviverrisonhoedespreocupadodasgentesdestapequeninacasalusitana.Omaisdecisivodetodostalvezfosseacircunstânciadeninguém·,naquelestempos,terpensadosequerquepoderiaMacaualgumavezdeixardeseramesmapequeninacasalusitana,amesmíssimafilhadilectadePortugal.JOSÉDOSSANTOSFERREIRA(Dolivro"MacaudiTempoAntigo")3
~/-------------ÍNDICENotadoEditor..................................................................................................1DuasPalavras................................................................................................3PoémadiMacau:PoémadiMacau...........................................................................................7PoemadeMacau............................................................................................13CidadidiNómiSánto:CidadidiNómiSánto............................................................................21CidadedeNomeSanto.............................................................................23MacauPequenina.......................................................................................25Macau,PoemadeSaudade..........................................................................27MacaueaPrimaveraFlorida......................................................................31JardimAbençoado..........................................................................................33JardimAbençoado......................................................................................35NatalSãFestaGrándi:NatalsãFestaGrándi............................................................................39CuzasãNatal?.............................................................................................41NatalsãAmôr..........................................................................................43NATAL-Amor,Paz,Alegria......................................................................45JesusPiquininojánacê................................................................................49Natal!AnôteSánto....................................................................................51AnôteSántodiPaz......................................................................................55FestadiJesusPiquinino.............................................................................59Istrélavêmlumiá.......................................................................................61IstréladiNatal............................................................................................63LuzdiNatal..................................................................................................65MilágridiNatal..........................................................................................67AcungaNatalQuiNôsJáSunhá:AcungaNatalquinôsjásunhá.................................................................71AqueleNataldonossosonho.........................................................................73Nataljáchegá..........................................................................................75Natalazinhajáchegá................................................................................77NôssoFestadiNatal.................................................................................79NataldiCristám..........................................................................................81NataldiPancha..........................................................................................83UNA-NoitedeNatal...................................................................................85ChistediNatal............................................................................................87Lenga-LengadiNatal................................................................................89194Vidaquelêmudado.....................................................................................91
PC>Étv1_A._:01l'v'I_A._C:.A...LJlouquerêcantáNatal:louquerêcantáNatal................................................................................95Natal!Natal!..................................................................................................97SinotaTocá...........................................................................................99LernbráNatal.......................................................................................101JesusPiquinino.....................................................................................103NôteFiliz...............................................................................................105NataldiNôssoPassado........................................................................107MacauCristám:ProcissámdiSinhôr-Passo....................................................................11lOraçamdiPaixám,MórtidiJesus.............................................................113Páscoa,aPromessa.............................................................................125Sant'AntónioMilagroso.........................................................................127Mai,lou-SuaMai:Mai,Iou-SuaMai...........................................................................131FiloPiquinino.....................................................................................133OFilhoPequenino......................................................................................137EstóriadiungaMaicotántoFilo-Filo......................................................141Históriadeurnamãecomtantosfilhos...................................................143Vida................................................................................................145Amigo...............................................................................................147Amigos...............................................................................................151ArnôrnaPobréza...................................................................................155NhónhaPortugueza..................................................................................157GrándiSonataComCantata:GrándiSonatacoCantata.......................................................................161GrandesSonataseCantatas.....................................................................165NôssoFeraMusical....................................................................................169PoémadiAmôr:PoémadiArnôr.....................................................................................175MariacoJezê...............................................................................................177RosinhaBunitéza.......................................................................................179RôstodiAmôr......................................................................................181FuladiAmôr................................................................................................183FuladiPortugal......................................................................................185FlordePortugal......................................................................................187Elina................................................................................................189Aninha................................................................................................191BonecaBunitéza.......................................................................................193195