LaoTseOLIVRODAVIAEDAVIRTUDEVersãoPortuguesaeIntroduçãodeLuísGonzagaGomesPrefáciodeAntónioArestaEdiçãoFac-similadaFUNDAÇÃOMACAU1995
NotadoEditorO"LivrodaViaedaVirtude",dofilósofochinêsLaoTse,queaFundaçãoMacauorareedita,éaprimeiraversãoemlínguaportuguesatraduzidadirectamentedochinês,desseClássicodaFilosofiadetodosostempos.LuísGonzagaGomes,sinólogoehistoriador,preparoumeticulosamenteessaimportanteediçãoque,comopassardosanossetornouinacessívelaograndepúblicodadaasuararidade.Apresenteediçãofac-similada,quepropiciaaosleitoresoacessoàobramagnadotaoísmofilosófico,foiorganizadaeprefaciadapeloProfessorAntónioAresta.AntónioRodriguesJúniorPresidentedaFundaçãoMacau
PrefácioLuísGonzagaGomes(1907-1976)éumdosexpoentesmáximosdodiálogocul-turalluso-chinêscontemporâneo,inserindo-senatradição,jámultisecular,daEscolaSinológicaPortuguesacujosrepresentantesmaioresforamÁlvaroSemedo,GabrieldeMagalhães,JoaquimAfonsoGonçalves,PedroNolascodaSilvaeJoaquimGuerra.Sinólogoseruditosquenoslegaramapartesubstantivadoconhecimentopluridimensionaldaculturaecivilizaçãochinesas,legadoessequeaEuropacultaeesclarecidamuitoaproveitouereferenciaacadapasso.EsóumPaísdedistraídoséquesepodepermitiroluxodeignorarpuraesimplesmenteosseusmaioressinólogos,cujasobrassedeixaramextraviarouseencontramhátantosanosesgotadasqueamemórianemconta.AobradeLuísGonzagaGomesabrangeumvastíssimouniversotemático,doensaioàhistória,passandopelatradução,pelalexicografia,pelaetnografia,pelasobrasdidácticasdedicadasàaprendizagemdalínguachinesa,nãoesquecendoamúsicaouosincontáveisartigosqueescreveunaimprensa.Estaformidáveldispersãodeinteressesintelectuaiseestéticosnãoprejudicouaunidadeouacoerênciadasuaobra,pelocontrário,acessibilizou-aaosseuscontemporâneosquenelaprocuraramilustraçãoeconhecimentosseguros,nãosónodelineamentodostraçosfundamentaisdahistóriadeMacauedapresençaportuguesanoextremo-oriente,mastambémnassaborosas'petiteshistoires'evocativasdeumpassadonãomuitodistanteounahistóriadoscostumeseusoschinesesnarradacomsensibilidade,humorerigor.Areediçãoqueoraseapresenta,OLivrodaViaedaVirtude,deLaoTse,(igualmenteconhecidoporLáucioouLaoZi),assumeumarelevânciaespecialportrêsrazões.Aprimeira,porserrealmenteaprimeiraversãoemlínguaportuguesa,feitadirectamentedalínguachinesa,desteClássicodaFilosofiadetodosostempos.Háapenasumaoutraediçãoemlínguaportuguesa,tambémvertidadochinês,daautoriadeJoaquimGuerra,intitulada"PráticadaPerfeição(Daow-TcKeq)",de1987,quepossuiaparticularidadedetersidogizadasegundoummétodoorigi-nal,ochinêsalfabético,degrandecomplexidadeededifícilavaliação.
Asegunda,pelaorganizaçãodaobraemsimesma:oquadrometodológicoemquefoiconcebida,opluralismodasfontesqueforamcompulsadaseaargúciacolocadaaoserviçodaproblematizaçãodealgumasdasquestõesnuclearesdotaoísmo.Estesatributoscolocam-na,aindahoje,comoumaediçãodereferênciaemlínguaportuguesa.Aterceira,dadaapobrezadosestudosportuguesesnaáreadafilosofiachinesa,emparticularsobreotaoísmo,seriaimperdoávelqueaestaediçãonãofosseconcedidaumarenovadavidaencorajandoosleitoreseacomunidadeescolaraconfrontarem-secomumadinâmicatãosurpreendentequantodelicadaqueocontactocomestepensamentooriental,umametafísicadaperplexidade,proporciona.EsteantigoalunodeCamiloPessanhaéhojeopatronodeumestabelecimentodeensino,aEscolaSecundáriaLuso-ChinesadeLuísGonzagaGomes,cujafilosofiacurricularépioneiraeúnicanoâmbitodosistemaeducativoportuguês,homenageando-seassimessafiguraímpardeportuguês,dehomemdeculturaedesinólogoqueconfundiuoidealda'Paideia'helénicacomasuaprópriavida.AntónioAresta
ObrasPrincipaisdeLuísGonzagaGomesCulturaChinesaLendasChinesasdeMacau,1941OSistemadeAdopçãonaChina,1945ContosChineses,1950Chinesices,1952FestividadesChinesas,1953ArteChinesa,1954TraduçõesRelaçãodaGrandeMonarquiadaChina,deÁlvaroSemedo,1956NovaRelaçãodaChina,deGabrielMagalhães,1957OuMunKeiLeok,1950AsQuatroObras,1945LinguísticaVocabulárioCantonense-Português,1941VocabulárioPortuguês-Cantonense,1942OEstudodeMilCaracteres,1944NoçõesElementaresdeLínguaChinesa,1958HistóriaCuriosidadesdeMacauAntiga,1945CatálogodosManuscritosdeMacau,1961-63PáginasdeHistóriadeMacau,1966BibliografiaMacaense,1973
LUISG.GOMESOLIVRODAVIAEDAVIRTUDEDE.,LAUCIOSeparatadarevistaMOSAICOMAC_AUMCMLII